Stara drvena džamija u Tuholju, sagrađena prije više od dva stoljeća


Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika 2016. godine, proglasila je „Graditeljsku cjelinu – Stara drvena džamija sa haremom u Tuholju, općina Kladanj“, nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Stara drvena džamija u naselju Tuholj kod Kladnja predstavlja jedan od rijetko sačuvanih primjera drvenih džamija u BiH. Stara je skoro 250 godina, a iako je obnavljana u više navrata, sačuvala je izvorne elemente, od kojih su najvažniji konstrukcija objekta u cjelini i krovni pokrov od šindre. Pripada tipu drvenih džamija sa prednjim mahfilom, otvorenim ulaznim trijemom, strmim četverovodnim krovom i drvenom munarom. Pretpostavlja se da je izgrađena još krajem 17. stoljeća u jednom od najstarijih naselja na teritoriji kladanjske općine. Prema prostornoj organizaciji Stara drvena džamija u Tuholju pripada tipu drvenih džamija sa prednjim mahfilom, otvorenim ulaznim trijemom, strmim četverovodnim krovom i drvenom munarom. Džamija je u osnovi pravougaonik ukupnih gabarita 6.70 x 9.30 metara. Visina zidova iznosi 3.40 metara, dok je ukupna visina džamije do vrha krova oko 9 metara. Visina džamije do vrha alema munare iznosi oko 15 metara. Osnovni konstruktivni sistem objekta je skeletni sa drvenim gredama i stubovima koji su vezani različitim tesarskim vezama. Na izvorno otvorenom trijemu džamije postavljena su četiri stuba sa sedlima koja nose galeriju nad sofama sa niskom ogradom, te služe kao nosivi elementi za krovnu konstrukciju nad trijemom. Izvorno su postojale drvene stepenice sa desne sofe na galeriju Munara je osmougaona i postavljena je na stropnu konstrukciju džamije, te prodorom kroz jugozapadnu krovnu ravan izlazi van. Krov džamije je četverovodni sa nagibom krovnih ravni od oko 60°. Streha krova je prelomljena, te njen nagib iznosi oko 45°. Na mahfil se pristupa drvenim stepenicama u zapadnom uglu molitvenog prostora. Mahfil nose tri drvena stuba i horizontalne grede. U prostoru džamije kao dio izvornog enterijera nalazi se i pet vunenih, ručno tkanih ćilima. Ćilimi su u dobrom stanju, bez oštećenja i vjerovatno izrađeni u drugoj polovini 20. Stoljeća i imaju bosanskohercegovačku provenijenciju. U haremu džamije nalazi se preko 100 mezara sa starim i novim nišanima. Iako broj starih nišana nije zanemarljiv jedino su se na dva mogla identificati natpisi i reljefni ukrasi i to iz 19 stoljeća. Novije intervencije na objektu 1955. godine su u vidu pokrova od lima i obloge drvenih elemenata šperpločom. Harem džamije je i danas aktivan. U haremu je neposredno uz Staru džamiju izgrađena zgrada nove džamije.

m,č..JPG
m,č..JPG
m,č..JPG